Pobieranie materiału do badań laboratoryjnych w weterynarii

Pobieranie materiału do badań laboratoryjnych w weterynarii


Wiarygodne wyniki badań są bardzo istotne w leczeniu pacjenta. Pobieranie materiału do badań laboratoryjnych w weterynarii jest więc kluczową kwestią. Na ile jest to możliwe, ze względu na stan zwierzęcia, warto jest zadbać o jego przygotowanie. Zwierzę powinno być na czczo – minimum 10 – 12 godzin przed pobieraniem krwi, nie należy podawać mu pokarmu. W innym przypadku wiele badanych parametrów może dawać zafałszowany wynik, w tym: TLI, kwasy żółciowe, bilirubina, ALT, AST, amylaza, glukoza, trójglicerydy, cholesterol. Także wysiłek oraz poddenerwowanie pacjenta może prowadzić do podwyższenia parametrów takich jak: LDH, CK, glukozy, kortyzolu oraz do wzrostu liczby krążących leukocytów.

NEGATYWNE CZYNNIKI MOGĄCE PROWADZIĆ DO NIEPRAWIDŁOWYCH WYNIKÓW 

  • HEMOLIZA – przechodzenie uwolnionej hemoglobiny do osocza krwi wskutek zniszczenia błony komórkowej erytrocytów.

pobieranie materiału do badań laboratoryjnych w weterynarii

  • LIPEMIA – jest białawym zmętnieniem surowicy lub osocza krwi. Spowodowane jest nieprawidłowym poziomem tłuszczów. Aby nie doszło do lipemii spowodowanej czynnikami żywieniowymi, należy pamiętać, aby zwierzę było po 12 – godzinnej głodówce.

pobieranie materiału do badań laboratoryjnych w weterynarii
pobieranie materiału do badań laboratoryjnych w weterynarii

  • ŻÓŁTACZKA (IKTERIA) – jest żółtawym zabarwieniem surowicy/osocza. Jest skutkiem nadmiernego uwalniania bilirubiny. Jest spowodowane czynnikami chorobowymi.

pobieranie materiału do badań laboratoryjnych w weterynarii

pobieranie materiału do badań laboratoryjnych w weterynarii

OD LEWEJ: Surowica czysta, surowica z hemolizą, surowica z żółtaczką, surowica z lipemią

MATERIAŁ DO BADAŃ

  • KREW EDTA – Krew z antykoagulantem, hamująca krzepnięcie krwi. Wykorzystywana w hematologii, do oznaczenia grupy krwi oraz do badań genetycznych.Pobierając krew do probówki EDTA zaleca się odrzucić pierwsze krople krwi. Na tyle na ile jest to możliwe, krew zaleca się pobierać do kreski zaznaczonej na probówce, gdyż większa ilość krwi może spowodować krzepnięcie krwi, w mniejszej ilości nadmiar antykoagulantu może uszkodzić krwinki. Krew należy pobierać tak, aby delikatnie spływała po ściance probówki. Po pobraniu probówkę delikatnie i starannie mieszać. Do czasu wysłania probówek do laboratorium, krew z tym antykoagulantem powinna być przetrzymywana w lodówce. W wyniku przechowywania może dojść do wzrostu MCV oraz wartości hematokrytu.
    pobieranie materiału do badań laboratoryjnych w weterynariipobieranie materiału do badań laboratoryjnych w weterynarii
  • SUROWICA – jest płynnym składnikiem krwi powstającym po oddzieleniu skrzepu krwi. Wykorzystywana do oznaczeń biochemicznych oraz hormonów. Aby uzyskać surowicę, należy pobrać krew do probówki bez antykoagulantu „na skrzep” i pozostawić do skrzepnięcia. Następnie należy odwirować krew przez 10 min. przy 3000 obr/min. Po odwirowaniu należy surowicę ostrożnie odpipetować do nowej próbki, tak, aby surowica była całkowicie oddzielona od skrzepów – w innym przypadku istnieje ryzyko wystąpienia hemolizy krwinek.

pobieranie materiału do badań laboratoryjnych w weterynarii

  • KREW PEŁNA – należy pamiętać, że przysyłając krew pełną  możliwe jest wystąpienie hemolizy, gdyż podczas transportu krwi istnieje ryzyko uszkodzenia błony komórkowej erytrocytów, co spowoduje zafałszowanie parametrów. Niektóre parametry są również mniej stabilne w pełnej krwi. Tyczy się to glukozy, która we krwi ulega całkowitemu zużyciu, gdyż procesy metaboliczne komórek przebiegają w dalszym ciągu.

pobieranie materiału do badań laboratoryjnych w weterynarii

  • OSOCZE – jest płynnym składnikiem krwi. Pozbawione jest możliwości krzepnięcia krwi poprzez dodatek antykoagulantów (heparyna, EDTA, cytrynian), powstały po oddzieleniu elementów komórkowych. Można otrzymać go w większej objętości niż surowicę, jednakże występowanie antykoagulantów ogranicza zakres badań. Przy uzyskiwaniu osocza należy zwracać uwagę na ilość pobieranej krwi, nie może ona być zbyt mała, ani nie powinna przekraczać kreski podanej na probówce.

Do oznaczania glukozy we krwi wykorzystuje się osocze pobrane na fluorek sodu.

pobieranie materiału do badań laboratoryjnych w weterynarii

  • DIAGNOSTYKA KRZEPNIĘCIA KRWI – Do wykonania badań koagulologicznych u zwierząt wykorzystuje się osocze pobrane na cytrynian sodu.

Przy pobieraniu krwi pierwsze krople odrzucić. Probówka z cytrynianem musi być napełniona dokładnie do znacznika na probówce, aby uzyskać odpowiednie proporcje (1 część cytrynianu na 9 części krwi). Wymieszać krew z antykoagulantem delikatnie kołysząc probówką. Sprawdzić dokładnie probówkę, jeżeli doszło do skrzepnięcia krwi, probówka nie nadaje się do badań. W miarę możliwości odwirować krew bezpośrednio po pobraniu. Odpipetować osocze cytrynianowe do czystej probówki bez antykoagulantów. Próbkę zamrozić i przechowywać w zamrażarce do czasu wysłania jej do laboratorium.

pobieranie materiału do badań laboratoryjnych w weterynarii

  • MOCZ – pobierać mocz z pierwszej porannej mikcji, która gwarantuje najwiarygodniejsze wyniki. Wybierać środkowy strumień moczu. Do dokładnego wykonania wszystkich oznaczeń najlepiej pobrać ok. 30ml moczu. Mocz należy pobierać do plastikowego, sterylnego pojemnika. Pamiętać należy, aby dobrze zabezpieczyć pojemniczek, aby nie doszło do rozlania moczu.
  • KAŁ –  należy pobrać go do sterylnego pojemnika jednorazowego użytku. Przechowywać w lodówce w szczelnym pojemniku.

pobieranie materiału do badań laboratoryjnych w weterynarii